We Wrocławiu pracują nad roślinnymi serami. Roślinne mięsa, sery czy mleko coraz bliżej

6 lutego 2026, 13:31

Na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu trwają prace nad produktami roślinnymi, które wyglądem, smakiem i właściwościami odżywczymi przypominają żywność stworzoną na bazie mleka. Działania polskich naukowców, to część projektu Flavourferm, którego celem jest stworzenie wegańskich alternatyw dla sera, mleka i mięsa. To międzynarodowy projekt, w który zaangażowani są szefowie kuchni i eksperci ze słynnego Basque Culinary Center w Donostii-San Sebastián. Już wiosną bieżącego roku rozpoczną się testy konsumenckie pierwszych produktów powstałych w wyniku Flavourferm.



Statyny nie wywołują większości skutków ubocznych, o które są posądzane

6 lutego 2026, 11:53

Statyny nie powodują większości skutków ubocznych, które są wymieniane na ich ulotkach, ogłosili naukowcy z University of Oxford. Po przeprowadzeniu metaanalizy dużych randomizowanych badań uczeni z Oxford Population Health doszli do wniosku, że wbrew temu, co możemy przeczytać na ulotkach dołączanych do statyn, środki te nie powodują m.in. utraty pamięci, depresji, zaburzeń snu oraz zaburzeń erekcji i funkcji seksualnych.


Deepfake – jedno z największych zagrożeń w internecie

5 lutego 2026, 10:57

Sprawdź, dlaczego eksperci ostrzegają, że deepfake’i są groźniejsze niż klasyczny ransomware i dowiedz się, jak się chronić przed próbami manipulacji. Deepfake to nagranie dźwiękowe lub film wideo wygenerowane po części albo w całości przez sztuczną inteligencję. Ma wiernie naśladować czyjś wygląd, głos i sposób zachowania, aby zmylić odbiorcę i nakłonić go do określonych zachowań lub zmiany sposobu myślenia.


Wspaniały grobowiec Zapoteków – najważniejsze od dekady odkrycie w Meksyku

4 lutego 2026, 12:36

W Valles Centrales w stanie Oaxaca archeolodzy znaleźli zapotecki grobowiec z około 600 roku naszej ery. Ze względu na stopień zachowania i ilość informacji, jakie dostarcza, jest to najważniejsze w ostatniej dekadzie odkrycie archeologiczne w Meksyku. To odkrycie wyjątkowe zarówno ze względu na stopień zachowania, jak i na to, co ujawnia o kulturze Zapoteków: ich organizację społeczną, rytuały pogrzebowe i kosmogonię, zachowane w architekturze i malarstwie ściennym, stwierdziła Claudia Curiel de Icaza, sekretarz ds. kultury.


Tani domowy aparat USG pozwoli na wczesną diagnostykę raka piersi

3 lutego 2026, 17:35

Na MIT powstało zminiaturyzowane przenośne urządzenie do diagnostyki nowotworów piersi za pomocą ultradźwięków. Pozwala ono na wykonanie badania po podłączeniu do laptopa czy to w domu, czy w gabinecie lekarskim. Urządzenie takie może być ratunkiem dla osób narażonych na raka piersi, które mają utrudniony dostęp do lekarza. Szczególne zaś znaczenie może mieć przy wykrywaniu nowotworów interwałowych, czyli pojawiających się pomiędzy kolejnymi turami badań.


W Grecji odkryto najstarsze drewniane narzędzia wykonane przez człowieka

3 lutego 2026, 12:34

Środkowy plejstocen (774–129 tysięcy lat temu) to ważny okres ewolucji człowieka. Rodzaj Homo zaczął wykazywać wówczas coraz bardziej złożone zachowania, opracowywał coraz doskonalsze technologie. Międzynarodowy zespół naukowy zidentyfikował właśnie najstarsze drewniane narzędzia wykorzystywane przez ludzi. Zespół profesor Ketariny Harvati z Uniwersytetu w Tybindze i doktor Annemieke Milks z University of Reading opisał na łamach PNAS dwa narzędzia znalezione na stanowisku Marathousa 1 w Grecji.


Budując masę mięśniową trzeba brać pod uwagę swój zegar biologiczny

3 lutego 2026, 09:42

To, czy jesteśmy rannym ptaszkiem czy nocnym markiem nie jest kwestią osobistych preferencji, a naszego osobistego zegara biologicznego. Odgrywa on też rolę w utrzymaniu czy budowaniu masy mięśniowej, siły i funkcjonowaniu metabolizmu. Zrozumienie zależności pomiędzy zegarem biologicznym, a fizycznością może pomóc zrozumieć, dlaczego nie wszyscy reagują tak samo na takie same czynności związane np. z ćwiczeniami fizycznymi.


Badacze znaleźli ponad 260 000 podejrzanych artykułów naukowych dotyczących nowotworów

2 lutego 2026, 16:06

Uczeni z Francji i Australii przeanalizowali artykuły naukowe z lat 1999–2024 dotyczące nowotworów i znaleźli wśród nich ponad 260 000 podejrzanych tekstów, które mogły powstać w tzw. fabrykach artykułów. Terminem tym określa się zorganizowaną działalność polegającą na masowej produkcji fałszywych bądź nierzetelnych artykułów naukowych i sprzedawaniu ich autorstwa. Nieuczciwi naukowcy kupują takie treści, by zwiększyć swój rzekomy dorobek naukowy i liczbę publikacji.


Uda się skonstruować niezatapialny statek?

30 stycznia 2026, 16:07

Sto lat od zatonięcia Titanica inżynierowie wciąż marzą o skonstruowaniu niezatapialnego statku. I dzięki pracy naukowców z Instytutu Optyki University of Rochester, są bliżej tego celu niż kiedykolwiek indziej. Profesor Chunlei Guo i jego zespół z Laboratorium Energetyki Laserowej opracowali proces produkcyjny, dzięki któremu uzyskali niezatapialne aluminiowe rury. Nie toną one niezależnie od tego, jak długo pozostaną w wodzie, ani jak wiele dziur w nich zrobimy.


Niezwykły krzyżyk z Brandenburgii. Świadek wkraczania chrześcijaństwa na tereny Słowian

27 stycznia 2026, 08:24

Minister nauki, badań i kultury Brandemburgii, Manja Schüle, poinformowała o dokonaniu niezwykłego odkrycia w pobliżu Poczdamu. Juliane Rangnow, zajmująca się amatorsko ochroną zabytków, znalazła wykonany z brązu niewielki krzyż z X/XI wieku. Nie jest to jednak odkrycie jak każde inne. Zabytek idealnie pasuje do formy, którą odkryto przed ponad 40 laty. Już samo znalezienie i średniowiecznej formy odlewniczej, i ozdoby wykonanej za jej pomocą jest czymś niezwykłym. Ponadto jest to znalezisko bardzo wczesne. Pokazuje, że już wówczas chrześcijaństwo w zamieszkanej głównie przez Słowian Brandenburgii chrześcijaństwo odgrywało istotną rolę.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk